Sławomir Gralka, „Biografia Łysiak”, Warszawa 2020. Wydawnictwo Nobilis
Waldemar Łysiak od czterech dziesięcioleci należy do najchętniej czytanych autorów w Polsce. Jego dzieła charakteryzuje niezwykły styl, językowe mistrzostwo, liczne odniesienia zarówno literackie jak i historyczne, daleko idąca umiejętność uwodzenia czytelnika, który rzuca wszelkie inne zajęcia, byle dokończyć lekturę rozpoczętego dzieła. Sławomir Gralka podjął się niezwykle trudnego zadania – napisania biografii wybitnego pisarza, który nie ogranicza się tylko do prozy literackiej, ale sprawdza się także jako historyk (dzieła napoleońskie); historyk sztuki (z racji zawodu wyuczonego i doskonałej serii „Malarstwo białego człowieka”); dramaturg (wybitna „Cena” – moim zdaniem najlepsza jego książka); publicysta (któż zrobił więcej dla ukazania, czym jest michnikowszczyzna niż autor „Salonu”?), a nawet, jak udowadnia Gralka, jako poeta i autor przekładów. Autorowi biografii Waldemara Łysiaka udało się sprawnie połączyć wszystkie te płaszczyzny i w plastyczny sposób przedstawić życie, działalność, a przede wszystkim zasady życiowe warszawskiego pisarza. Otrzymaliśmy dzieło ciekawe, utrzymane w Łysiakowym stylu (choć w tym przypadku uczeń nie przebił mistrza, tylko nieco się do niego zbliżył), bogato ilustrowane i odsłaniające co nieco nieznanych faktów z życia bohatera. Zabrakło mi polemiki z niektórymi poglądami głoszonymi przez autora „Kolebki” lub choćby podjęcia próby sprawdzenia, w jakim stopniu dzieła historyczne bohatera książki oceniają badacze ery napoleońskiej. Jak jednak ujął to sam Gralka, jego dzieło ma pokazywać wielkość Łysiaka, a w tej roli sprawdza się naprawdę znakomicie.
Rafał ŁATKA Biuro Badań Historycznych IPN
