Co by tu podarować dziecku pod choinkę?
Może laptopa…? A może jednak smartfona…?
Proponuję zająć się dzisiaj na poważnie taką „niepoważną” sprawą jak wybór zabawek dla dziecka. Zabawki jak wiadomo towarzyszą naszym maluchom od zawsze, dowodzą temu między innymi wykopaliska archeologiczne, badania etnograficzne i historyczne. Zabawki drodzy rodzice nie powinny sprawiać tylko radość naszym pociechom (to też) ale przede wszystkim powinny być dopasowane do wieku naszych milusińskich bo zabawki kształtują osobowość dziecka. Dzisiejsza anonsowana książka opowiada o dziejach zabawek na przestrzeni wieków na ziemiach polskich. Na początek przepiękny cytat z książki wybitnego XIX wiecznego pedagoga Antoniego Kamińskiego, który opowiadał się za jednoznacznym podziałem na zabawki dla dziewczynek i zabawki dla chłopców: „możesz zaprawić dziewczynkę jakąś robotą dla lalki- ale chłopczykowi nie pozwalaj, by on dla tej lalki kołyskę słał a tem bardziej, jakieś roboty właściwe dziewczynkom robił” (ta porada doprowadzi pewnie do wściekłości gender-owców!). A jaka powinna być idealna zabawka? Krytykowano wtedy zabawki zbyt drogie i wykwintne gdyż przyzwyczajały dzieci do życia w zbytku i przepychu, kreowały roszczeniową postawę dziecka a samo dziecko otrzymując jakąś kosztowną zabawkę bało się nią bawić żeby jej nie zepsuć. Pedagodzy i wychowawcy doradzali aby dzieci bawiły się zabawkami prostymi które można wykorzystać do różnych zabaw. Okazuje się, że w dawnych czasach ulubionymi zabawkami chłopców były zabawki militarne-broń biała taka jak szabelka, mieczyk; broń miotająca-łuk, proca i broń palna: muszkiety, karabiny, rewolwery. W XIX wieku zabawy z wykorzystaniem broni miały bardzo często wymiar patriotyczny. Chłopcy wychowywani byli wtedy w ruchu niepodległościowym i w swoich zabawach chcieli się bić za Ojczyznę.
„Trzech chłopczyków, Oleś czwarty
maszerują nie na żarty
Choć pułk cały boso chodzi,
Oleś dzielnie nim dowodzi.”
A co z dziewczynkami? Okazuje się, że już w starożytnym Egipcie dziewczynki miały domki dla lalek! Te domki i pokoje są do dzisiaj ulubioną zabawką dziewczynek. Zabawy umeblowanymi pokoikami i izbami kuchennymi miały przygotować przyszłe panie domu do prowadzenia gospodarstwa. Piękne to były czasy … W drugiej połowie XIX wieku na skutek rozwoju higieny i nauk medycznych zaczęto popularyzować zdrowy tryb życia. Zalecano by dziecko miało dużo ruchu i bawiło się w różne gry i zabawy na świeżym powietrzu. W książce tej ukazana jest cała plejada zabawek służących do zabaw ruchowych – od najprostszej skakanki, poprzez bardzo popularne obręcze, po różne wyszukane zabawki do gier zręcznościowych.
Książka ta ma format albumowy i zawiera mnóstwo kolorowych ilustracji które ukazują nam piękno niegdysiejszych zabawek.
PS.
A nie opodal Ostrowa Wlkp. w zaprzyjaźnionym Kaliszu istniała sławna na całą Europę Fabryka Lalek Adama Szrajera. To tutaj były produkowane lalki o ruchomych kończynach, przymykających się oczach i z prawdziwymi włosami!!
A może jednak smartfon…?
„Dzieje zabawek dziecięcych na ziemiach polskich do początku XX wieku” – Dorota Żołądź-Strzelczyk, Izabela Gomułka, Katarzyna Kabacińska-Łuczak, Monika Nawrot-Borowska
